Gepost op

Leven met de dood

Leven met de dood

Een vrouw overleeft Birkenau

Olga Lengyel

De Hongaarse arts Olga Lengyel heeft acht maanden gevangen gezeten in het concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau. Bij aankomst werden haar kinderen en beide ouders vergast. Haar man werd tijdens de dodenmars door de SS geëxecuteerd. Lengyel is erin geslaagd zich aan het broze kampleven vast te klampen.

‘Ze verwachten het ergste – maar niet het ondenkbare.’
(Charlotte Delbo)

Olga Lengyel schreef haar verslag al in 1947. Het boek behoort daarmee tot de eerste kampverhalen. Ze schreef om te getuigen van de gruwelen in Birkenau en de massamoord die zich daar voltrokken heeft. Een realistischer getuigenis is niet denkbaar. Zestig jaar na dato is het nog steeds pijnlijk dit boek te lezen en moeilijk de menselijke factor in de kampen te doorgronden.

Leven met de dood is een holocaust klassieker, waartoe bijvoorbeeld ook Primo Levi’s Is dit een mens behoort. Primo Levi probeert afstand te nemen, is filosofisch en poëtisch, terwijl Olga Lengyel meer beschrijvend en beschouwend is. Olga Lengyel is schuldbewust en velt een hard moreel oordeel.

Het boek is voorzien van een uitgebreide historische inleiding en illustraties van ex-gevangene Jan Komski.

 22.50Boek bestellen

Gepost op

Het Auschwitz Album

Het Auschwitz Album

Reportage van een transport

I. Gutman, B. Gutterman (red.)

Het Auschwitz Album is een unieke fotoreportage van een transport van Hongaarse joden naar het vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau in mei 1944. De aankomst, selectie, confiscatie van eigendommen en de voorbereiding voor de fysieke vernietiging zijn tot in detail vastgelegd. Het transport was afkomstig uit Beregowo, Tacovo en Bilke uit Karpato-Roethenie, het gebergte in het Noordoosten van Hongarije. Ongeveer 3.500 joden kwamen na een tocht van twee dagen aan in Birkenau. Ze wisten niet wat er met hen ging gebeuren. Ze ondergingen lijdzaam de procedures die zouden leiden tot hun dood in de gaskamers van Birkenau.

Hoe Het Auschwitz Album is gevonden en bewaard gebleven is ook een opmerkelijk verhaal. De achttienjarige Lili Jacob was afkomstig uit dit transport. Tijdens de selectie op het perron werd ze van haar ouders gescheiden en werd ze bij de arbeidsgeschikten ingedeeld. De rest van haar familie werd vergast. Lili werd later overgeplaatst naar een satellietkamp van Gross-Rosen en vervolgens naar Dora-Mittelbau. Besmet met typhus werd ze bevrijd door de Amerikanen. Op zoek naar warme kleren vond ze het album in de verlaten SS-barakken. Toen ze het album opensloeg zag ze haar familie en zichzelf op enkele foto’s. Het waren foto’s van het transport waarmee zij en haar familie naar Birkenau waren gedeporteerd.

Lili Jacob heeft dit waardevolle fotoalbum geschonken aan Yad Vashem, The Holocaust Martyrs’ and Heroes’ Remembrance Authority in Jeruzalem. Het Auschwitz Album wordt ingeleid door deskundigen van het Auschwitz-Birkenau State Museum in Oswiecim (Polen) en Yad Vashem.

Lees het artikel van Kleio over lesgeven met Het Auschwitz Album hier.

 24.50Boek bestellen

Gepost op

Holocaust

Holocaust

Massale moord op de Europese joden

Dieter Pohl

De systematische en industriële uitroeiing van de Europese joden is een van de meest onthutsende hoofdstukken uit de geschiedenis van de mensheid. Met voorbedachten rade en op gewelddadige wijze zijn vijf á zes miljoen joden in slechts enkele jaren vermoord. Hoe konden de honderdduizenden Duitsers en hun handlangers relatief ongestoord hun gang gaan? Slechts enkele niet-joden hebben zich het lot van de joodse minderheid aangetrokken. Velen keken uit angst een andere kant op.

De geschiedenis van de holocaust wordt vaak geassocieerd met het vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau en de gaskamers. Maar de Endlösung heeft meer aspecten: het stelselmatig administratief en juridisch degraderen en dehumaniseren van joden, het beroven van bezittingen, het exploiteren als slaven, het laten verhongeren en verkommeren in de getto’s, de onbeschaamde en openlijke executies van de SS-Einsatzgruppen, de gaswagens, de onmenselijke concentratiekampen, de vernietigingskampen, het sadistische geweld en de brute moorden. Joden waren vogelvrij!

Er is veel geschreven over de jodenvervolging en de antwoorden zullen altijd onbevredigend zijn. Dieter Pohl is erin geslaagd dit omvangrijke onderwerp bondig en op heldere wijze te beschrijven. Op erudiete en compacte wijze stelt Pohl alle thema’s van de shoah aan de orde. Holocaust is een ideale inleiding in de complexe geschiedenis van de jodenvervolging, gebaseerd op de meest recente geschiedschrijving.

Dr. Dieter Pohl is wetenschappelijk medewerker aan het Institut für Zeitgeschichte in München. Hij heeft vele publicaties over de holocaust en de terreur van de SS op zijn naam staan.

 17.50Boek bestellen